Menu

Blokady przeciwszczurowe

Wstęp

Szczury towarzyszą człowiekowi od zawsze. Jesteśmy dla tych inteligentnych stworzeń idealnym środowiskiem, gdzie zawsze jest coś do zjedzenia. Czy będzie to śmietnik, dzikie wysypisko, obora, spiżarnia, czy domowa kanalizacja - szczur w każdym z tych miejsc znajdzie dla siebie coś wartościowego. A jeśli miejsce takie będzie dla niego stałym źródłem pokarmu, zadomowi się i rozmnoży w iście szczurzym tempie. W Polsce żyją głównie szczury wędrowne i mniejsze szczury śniade. Samice obu gatunków potrafią wydawać do 6-ciu miotów w ciągu roku, w każdym z miotów od 3-10 młodych osobników, czyli rocznie nawet do 60 nowych szczurów, przy czym nowe samice osiągają dojrzałość płciową w ciągu 4 miesięcy i zwykle jeszcze w tym samym roku dają kolejne mioty. Szczurze plemię w przyjaznym środowisku rozrasta się w tempie geometrycznym.

uzbrka16.jpg

Niezwykle trudne do wytępienia

Szczury są nad wyraz odporne na niekorzystne warunki środowiska, wybierają wilgotne ciemne miejsca, gdzie bytują w dzień, a na żer wychodzą dopiero w nocy, dlatego są trudne do wykrycia. W miastach wybierają najczęściej okolice śmietników, kanały ciepłownicze, kanały kanalizacji burzowej i sanitarnej, piwnice. Dla szczura nie ma niemal barier do niepokonania. Dla zdobycia jedzenia jest w stanie przegryźć plastik, gumę, a nawet stalową siatkę. Parę lat temu miałem przygodę w jednej ze szkół, gdzie wykonywaliśmy sanitariaty przy sali gimnastycznej. Po paru miesiącach pod jedną z muszli ustępowych zaczęła się pojawiać woda podczas spłukiwania. Po odkręceniu muszli okazało się, że duży fragment redukcji gumowej, mimośrodowej został zjedzony przez szczura i stąd nieszczelność podejścia. uzbrka2.jpg

Fot. Zjedzona przez szczura redukcja mimośrodowa pod muszlę typu warszawskiego (fot. A.Adamczewski)

W instalacjach kanalizacyjnych szczur potrafi bez problemu przechodzić rurami nawet na wyższe piętra. W jednym z bloków w Polsce znaleziono szczura na 7 piętrze. Pamiętajmy, że w kanalizacji grawitacyjnej rury nie są wypełnione wodą i przez większość czasu pozostają napowietrzone. Szczur może w takich warunkach bez problemu migrować. Na zdjęciu poniżej kolejny przykład działalności szczura, przegryzione przyłącze harmonijkowe pod muszlę.

uzbrka1.jpgFot. Przykład działalności szczura w kanalizacji (fot. portalwrc.pl)

Szczur potrafi wyjść przez zamknięcie syfonowe bezpośrednio z sedesu stając się w takim przypadku niechcianym mieszkańcem domu, a dla osób korzystających z łazienki urazem na całe życie. Czy można go zlikwidować? Pojedynczego osobnika tak, ale całe plemię? To już raczej niewykonalne. Szczury mają niezwykle rozwinięty instynkt samo przetrwania. W sytuacjach zagrożenia potrafią tworzyć coś w rodzaju odwodów, wysyłając na pierwszą linię straceńców. Te najmądrzejsze trzymają się na uboczu i w porę wycofują. Znalezienie gniazda szczurów to zadanie dla fachowca, sami nigdy sobie nie poradzimy, a pamiętajmy że szczur w sytuacji bez wyjścia przyparty do muru potrafi zaatakować, wyskoczyć nawet na 80 cm, ugryźć. Każde takie ukąszenie jest niezwykle trudne w leczeniu. Szczur przebywając w zanieczyszczonym środowisku, choć sam wydaje się czysty, wręcz lśniący jest siedliskiem pcheł, wszy i szeregu zarazków. Próba wytrucia szczurów w budynku często kończy się śmiertelnie dla innych jego mieszkańców jak psy i koty. Wpuszczenie do kanalizacji gazu, np. karbidowego, może z kolei doprowadzić do eksplozji.

Jak sobie radzić?

Szczur, jak już wspomniałem gromadzi się i rozmnaża w miejscach o stałym dostępie pokarmu. Nie należy więc:

- wyrzucać do śmieci resztek jedzenia, jeśli istnieje niebezpieczeństwo, że w w naszym otoczeniu jest szczur, jedzenie takie należy najpierw szczelnie opakować np. w folię

- nie należy wokół domu tworzyć miejsc pokarmowych (np. karmników dla dzikich kotów, czy gołębi)

- do kanalizacji należy odprowadzać tylko ścieki, nie należy spłukiwać jedzenia, wylewać resztek zupy, itp.

Poniżej film pokazujący jak łatwo szczur potrafi poradzić sobie z zamnięciem syfonowym w toalecie.

I jeszcze jeden z cyklu "ukryta kamera"

Jeśli to nie wystarcza?

 

Założenie, że w moim otoczeniu szczur się nigdy nie pojawi jest najczęściej popełnianym błędem. Szczury migrują, jeśli im na to pozwolić, umożliwić swobodne przemieszczanie się w środowisku, czy nawet zachęcić, prędzej czy później pojawią się w naszym domu.  W budynkach jednorodzinnych własne szambo nie stanowi żadnej alternatyw dla szczura, ale kanalizacja podłączona do sieci gminnej już tak. Jeśli nasz sąsiad będzie często wyrzucał do niej resztki pokarmu, spodziewajmy się szczura na posesji. Jeśli mamy psy, albo ma je nasz sąsiad i trzyma je w budzie, a wokół pełno brudu, szczur raczej murowany. Czy można się przed nimi bronić aby nie weszły do domu? Tak, ale trzeba zabezpieczyć wszystkie możliwe otwory, okna piwniczne, przepusty ścienne. W przypadku kanalizacji możemy wyposażyć nasz odpływ w pułapkę przeciwszczurową.

 

Blokady przeciwszczurowe

 

   Szczur lubi podróżować, ale jeśli na swojej drodze natrafi na barierę trudną do przebycia, to zawróci i poszuka innej drogi. Próba jej pokonania nastąpi dopiero wtedy, gdy innej drogi nie będzie i znajdzie się w sytuacji bez wyjścia. Wszystkie blokady przeciwszczurowe bazują więc na rozwiązaniach stosowanych w systemach przeciwzalewowych, czyli klapie zwrotnej. Klapa taka zamocowana na drodze przepływu ścieków pozwala na w miarę swobodny ich spływ, uchylając się w momencie wystąpienia przepływu. Jest jednak nie do pokonania przy rurchu w odwrotnym kierunku, stając się barierą dla wszystkich podróżujących kanałem gryzoni.

    Klap (blokad) przeciwszczurowych nie należy mylić z zamknięciem przeciwzalewowym. Zamknięcia takie są szczelne dla wody, posiadają klapy ściśle przylegające do wyprofilowanego gniazda, często też wyposażone są w ręczne lub automatyczne blokady. Mocowane są w przypadku instalacji narażonych na zalanie wzbierającą wodą deszczową, czyli na kanalizacji ogólnospławnej, lub na przykanalikach położonych niekorzystnie względem kolektora ulicznego. Klapa przeciwszczurowa nie jest szczelna dla wody w obu kierunkach. Ma tylko za zadnie uniemożliwić migrację gryzoniom. Wykonana jest zwykle ze stali nierdzewnej, rzadziej z tworzyw sztucznego. Mozę być zamocowana:

- bezpośrednio za muszlą ustępową, na podejściu

- w kanale odpływowym

- w studzience na zewnątrz budynku, na wlocie odpływu z budynku

 

Klapy na podejściach pod muszlę

Nadają się głównie dla muszli z odpływem poziomym. Mocowane są bezpośrednio do przyłączy muszlowych sztywnych lub harmonijkowych

 uzbrka3.jpg

   uzbrka4.jpg

Fot. Bariera antyszczurowa ARB-1 o średnicy 110mm, do zastosowania na przyłączu muszlowym (fot. McAlpine).

uzbrka5.jpg

 

Przyłącze kolankowe z klapą przeciw gryzoniom oferuje też firma ABU-SANITAIR (fot po lewej)

Płyta ze stali chromoniklowej zamocowana na klapie zamykającej, gwarantuje pewne zabezpieczenie. Wersje do instalacji podtynkowych wyposażone są w klapę samozamykającą. Dostępne również kolana 22˚ i 45˚ oraz prostka 400 mm.

 

Z innych rozwiązań niekoniecznie dostępnych w polskich sklepach, ale do kupienia w sieciach europejskich jak e-bay,  można wymienić produkt duńskiej firmy RICA. Przyłącze z klapą przeciwszczurową montowane jest w tym wypadku na przyłączu pionowych. Mozę być więc uzyte dla muszli typu warszawskeigo lub z przyłączem skierowanym w podłogę. Wygląda trochę przerażająco jak z filmu "piła" ale skutecznie odstrasza i zniechęca do dalszej wędrówki wszystkie szczury.

uzbrka6.jpg  uzbrka7.jpg

 

Rozwiązania dla kanałów odpływowych i studzienek.

 

Wykonane są zwykle ze stali nierdzewnej, z jedną lub nawet dwoma klapami. Klapy mogą być gładkie lub ząbkowane. Wybór rozwiązania jest tutaj trudny i kontrowersyjny. Klapy ząbkowane z pewnością będą trudniejszą barierą do pokonania dla szczura, ale też łatwiej zarastają osadami, zatrzymując na swojej powierzchni papier. Mogą więc stać się przyczyną lokalnego zatoru.

uzbrka8.jpguzbrka9.jpg

Rys. TX11 Rat blocker firmy Nordisk z podwójna klapą.

 

Jednym z ciekawszych i bardziej popularnych na północy Europy rozwiązań jest produkt firmy NORDISK o nazwie TX11 Rat blocker, montowany bezpośrednio w studzienkach kanalizacyjnych na odpływach. TX11 posiada uchwyt do zamocowania żerdzi, uzbrka10.jpgdzięki czemu montaż odbywa sie z powierzchni gruntu, bez konieczności schodzenia na dno studzienki. Jest to wygodne szczególnie przy studzienkach inspekcyjnych o małej średnicy. Dwie ząbkowane blachy przepuszczają swobodnie ścieki ale stanowią barierę nie do pokonania dla szczura.  Blokada produkowana jest o średnicach nominalnych kanału od 100-300mm. Dodatkowym atutem rozwiązania jest możliwość zmiany kierunku działania poprzez odwrócenie klap.

 

Ratwall firmy METEX (zdjecie po lewej) - kolejne ciekawe rozwiązanie ale o nieco mniejszym zastosowaniu tylko dla kanałów o średnicy 100 lub 150mm. Klapa zwrotne wykonana jest tutaj ze stali nierdzewnej typu 304. Podobnie jka w rozwiązaniu powyzej klapa jest odwracalna umożliwiając montaż na dopływie lub odpływie z kanału.

 

 

        uzbrka11.jpguzbrka12.jpg

Fot. Przykład montażu Ratwall w odpływie studzienki.

 

Instrukcja instalacji Ratwall

uzbrka13.jpguzbrka14.jpg

1. Za pomocą przekręcenia śruby na korpusie dopasowujemy kształt blokady do kształtu kanału. Przekręcenie w prawo powoduje kompresję blokady, dociśnięcie do ścianek.

uzbrka15.jpg

2. Jeśli klamra kompresująca przeszkadza w montażu blokady, można ją sunąć jak na powyższych rysunkach.

Zobacz film z montażu w studzience.

Blokady przeciwszczurowe po zamocowaniu należy sprawdzić pod kątem prawidłowości działania przez kilkukrotne spuszczenie wody z dużą ilością papieru. Pamiętajmy też, że blokady wymagają okresowej kontroli (przynajmniej raz do roku) i ewentualnego czyszczenia np. wodą pod ciśnieniem.   

(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});