Filtry do kominków

• Filtry do kominków cz.2

WSTĘP

Kominki zaliczane są do miejscowych ogrzewaczy pomieszczeń na paliwo stałe. Zgodnie z Rozporządzeniem Komisji UE z 24 kwietnia 2015 roku, numer 2015/1185, zwanym popularnie Ekoprojektem, od 1 stycznia 2022 roku urządzenia powyższe muszą spełniać wymogi określone w załączniku II. Zgodność z wymogami dotyczącymi ekoprojektu ustala się, wykonując pomiary i obliczenia zgodnie z metodami określonymi w załączniku III. Poniżej przedstawię tylko najważniejsze wymogi rozporządzenia, które pozwolą na ich porównanie do stosowanych na rynku urządzeń.

1. Sezonowa efektywność energetyczna

• dla ogrzewaczy pomieszczeń na paliwo stałe z otwartą komorą spalania nie może być niższa niż 30 %;
• dla ogrzewaczy pomieszczeń na paliwo stałe z zamkniętą komorą spalania wykorzystujących paliwo stałe inne niż drewno prasowane w formie peletów nie może być niższa niż 65 %;
• sezonowa efektywność energetyczna ogrzewania pomieszczeń przez miejscowe ogrzewacze pomieszczeń na paliwo stałe z zamkniętą komorą spalania wykorzystujące drewno prasowane w formie peletów nie może być niższa niż 79 %;

2. Wymagania dla emisji PM przy zawartości tlenu 13%

• emisje PM z miejscowych ogrzewaczy pomieszczeń na paliwo stałe z otwartą komorą spalania nie przekraczają 50 mg/m³
• emisje PM z miejscowych ogrzewaczy pomieszczeń na paliwo stałe z zamkniętą komorą spalania wykorzystujących paliwo stałe inne niż drewno prasowane w formie peletów oraz z kuchenek nie przekraczają 40 mg/m³
• emisje PM z miejscowych ogrzewaczy pomieszczeń na paliwo stałe z zamkniętą komorą spalania wykorzystujących drewno prasowane w formie peletów nie przekraczają 20 mg/m³

3. Wymagania dla emisji OGC (organicznych związków gazowych), przy 13% zawartości tlenu

• emisje OGC z miejscowych ogrzewaczy pomieszczeń na paliwo stałe z otwartą komorą spalania, z miejscowych ogrzewaczy pomieszczeń na paliwo stałe z zamkniętą komorą spalania wykorzystujących paliwo stałe inne niż drewno prasowane w formie peletów oraz z kuchenek nie przekraczają 120 mgC/m³ 
• emisje OGC z miejscowych ogrzewaczy pomieszczeń na paliwo stałe z zamkniętą komorą spalania wykorzystujących drewno prasowane w formie peletów nie przekraczają 60 mgC/m³

4. Wymagania dla emisji tlenku węgla CO przy 13% zawartości tlenu.

• emisje CO z miejscowych ogrzewaczy pomieszczeń na paliwo stałe z otwartą komorą spalania nie przekraczają 2 000 mg/m³
• emisje CO z miejscowych ogrzewaczy pomieszczeń na paliwo stałe z zamkniętą komorą spalania wykorzystujących paliwo stałe inne niż drewno prasowane w formie peletów oraz z kuchenek nie przekraczają 1 500 mg/m³
• emisje CO z miejscowych ogrzewaczy pomieszczeń na paliwo stałe z zamkniętą komorą spalania wykorzystujących drewno prasowane w formie peletów nie przekraczają 300 mg/m³

5. Wymagania dla emisji tlenków azotu NOx przy 13% zawartości tlenu.

• emisje NOx z miejscowych ogrzewaczy pomieszczeń na paliwo stałe z otwartą komorą spalania, z miejscowych ogrzewaczy pomieszczeń na paliwo stałe z zamkniętą komorą spalania i z kuchenek wykorzystujących biomasę nie przekraczają 200 mg/m3 wyrażanych jako NO₂
• emisje NOx z miejscowych ogrzewaczy pomieszczeń na paliwo stałe z otwartą komorą spalania, z miejscowych ogrzewaczy pomieszczeń na paliwo stałe z zamkniętą komorą spalania i z kuchenek, wykorzystujących paliwo kopalne stałe, nie przekraczają 300 mg/m3 wyrażanych jako NO₂

Warto zwrócić uwagę, że wielu producentów kominków zastosowało ww. wymagania dla swoich produktów i nowe konstrukcje bez problemu spełniają kryteria Ekoprojektu. Problem zwiększonych emisji dotyczy tylko starszych urządzeń, lub nie posiadających certyfikatu jakości, kupowanych od przypadkowych osób, bądź firm w sieci. Dla takich kominków rynek ma kilka ciekawych rozwiązań, o których postaram się napisać w niniejszym artykule.

Nasady kominowe

W sieci znajdziemy je pod różnymi nazwami: regulatory ciągu kominowego, filtry kominowe, itp. Urządzenia tego typu mocowane są na wylocie komina, nie wymagają więc żadnych przeróbek w instalacji. Montaż polega na umieszczeniu ich w kanale kominowym, z dopasowaniem do jego kształtu (okrągły, owalny, prostokątny). Nasada spełnia kilka ważnych funkcji:

• poprawa stabilności pracy kominka przy silnym wietrze, zapobiega zawiewaniu nawet przy kącie natarcia wiatru od -75˚ do +75˚ (w przewodzie jest zawsze podciśnienie)
• zapobieganie uderzeniom wiatru w kanał kominowy i cofania się spalin
• ochrona komina przed opadami deszczu
• przyspiesza nagrzewanie się komina w pierwszym okresie palenia, ograniczając wykraplanie się pary wodnej na ściankach komina,  brak kondensacji wydłuża trwałość komina, chroni też przed jego zawilgoceniem

Na zdjęciu powyżej przedstawiam nasadę firmy Polmar o handlowej nazwie SmartFlow RC14, produkowaną dla kanałów o średnicy od 100-200mm, o przekroju okrągłym, jak też dla kanałów prostokątnych o wymiarach od 140x140mm, do 250x250mm. 

Rys. Powyżej filtr kominowy RC14, poniżej – porównanie działania kominka bez nasady (lewa strona) i z nasadą kominową POLMAR RC-14. 1- poprawa efektywności spalania, przy stosowaniu drewna do 40%, 2- obniżenie emisji szkodliwych substancji do atmosfery, 3- osłona przed uderzeniem wiatru (brak cofania sie spalin), 4- uniezależnienie pracy systemu od warunków atmosferycznych, przy kominie nieosłoniętym do kanału dostaje się deszcz i śnieg, 5- szybszy wzrost temperatury komina zapobiegający występowaniu punktu rosy, 6- brak kondensacji pary wodnej w kominie, 7- wyższa trwałość i szczelność komina z powodu braku jego zawilgocenia

Skuteczność działania urządzenia SmartFlow CR14 została potwierdzona w Instytucie Energetyki Państwowego Instytutu Badawczego w Łodzi. Zaświadcza on, że kominek bez Ekoprojektu, dzięki zastosowaniu filtra SmartFlow spełnił wymagania dyrektywy. Po zamontowaniu urządzenia emisja pyłów spadła o 34%, tlenków węgla zmniejszyła się o 30%, tlenków azotu zmalała o 19 %, a OGC o 18%. Cena na Allegro (styczeń 2025), to 890 zł.

Elektrofiltr kominowy ESP-10

Filtr cząstek stałych ESP-10 firmy Exodraft, jest profesjonalnym urządzeniem do wychwytywanie mikrocząsteczek ze spalin kominowych. Zaprojektowany został do filtracji ultra drobnych cząstek o wymiarach rzędu 0,1 mikrona (1000 razy mniejszych od średnicy ludzkiego włosa), które jest w stanie wychwycić nawet do 95%, co zostało potwierdzone przez  norweską normą NS3058, gwarantującą wiarygodne dane dotyczące emisji.

Fot. (Po prawej) Elektrofiltr ESP-10

Urządzenie przeznaczone jest do pieców i kominków opalanych drewnem o mocy w przedziale od 2kW do 10kW. Instalacja odbywa się na szczycie komina dzięki zastosowaniu odpowiedniej podstawy. Możliwy jest montaż na kominach murowanych, ceramicznych lub stalowych.

Zasada działania – filtr ESP-10 należy do tzw. elektrofiltrów, pracujących pod napięciem 230V. Wewnątrz obudowy znajduje się generator wysokiego napięcia, który wytwarza pole elektrostatyczne przez tzw. elektrodę ładującą. Powietrze wokół tej elektrody zostaje silnie zjonizowane, powodując nadanie wszystkim cząsteczkom w spalinach ładunku elektrycznego. Ładunek ten jest przeciwny w stosunku do drugiej elektrody, zbiorczej, na której cząsteczki osiadają, nie przedostając się do powietrza atmosferycznego. Dopóki pole elektrostatyczne jest włączone, cząsteczki pozostają „przyklejone” do elektrody. Po wzroście temperatury i tlenu następuje ich katalityczne dopalanie.

Filtr Exodraft ESP-10 jest wyposażony w funkcję automatycznego czyszczenia, która okresowo czyści filtr podczas pracy. Użytkownik może usłyszeć czyszczenie filtra w niektórych sytuacjach, ponieważ procedura samoczyszczenia jest mechanicznym ruchem wewnątrz filtra.
Jeśli filtr zostanie ponownie uruchomiony, a kominek jest zimny, proces automatycznego czyszczenia będzie trwał 3-5 sekund. Gdy kominek jest używany, procedura czyszczenia jest inicjowana po 5 godzinach, rozpoczynając się dopiero po dołożeniu paliwa do kominka.

Rys. Budowa filtra ESP-10. Ozn. 1- aluminiowy wentylator, 2- wlot wentylatora, 3- elektroda ładująca, 4- siatka (elektroda zbiorcza), 5,6- pokrywy po stronie dymowej, 7,8- pokrywy po stronie elektronicznej, 9- silnik wentylatora, 10- izolator, 11- silnik automatycznego czyszczenia, 12 – sterownik, 13- wyłącznik główny, 14- czujnik temperatury, 15- wlot dymu, 16- wylot dymu.

Montaż – zobacz film

Urządzenie produkowane jest dla kominów okrągłych o średnicy od 150-200mm oraz kwadratowych o wymiarach do 250x250mm. Pobór energii wynosi od 50-90W podczas pracy, oraz do 2W podczas czuwania. Minimalna odległość pracy od wkładu kominkowego wynosi 3m. Produkowane jest w dwóch wersjach: srebrnej i czarnej. Cena urządzenia, to około 11.000 zł (styczeń 2025).

TOP CLEAN firmy Poujoulat

To kolejny filtr działający na zasadzie jonizacyjnej. Różnica jest w montażu. Filtr ESP-10 mocowany był na wylocie komina. Top Clean wymaga bardziej skomplikowanych zabiegów montażowych i raczej bez specjalistycznej firmy sobie nie poradzimy. Do kosztów samego urządzenia trzeba więc będzie dodać koszty montażu.

Rys. Budowa TOP CLEAN. Ozn. 1- pokrywa ochronna, 2- generator wysokiego napięcia, 3- elektroda zakończona przeciwwagą (na rys. niewidoczną), 4- zasilanie elektryczne, 5- izolator, 6- wspornik płyty z czterema centrującymi nakrętkami umożliwiającymi ustawienie elektrody dokładnie w środku kanału kominowego, 7- wspornik pręta sześciokątnego, 8- płyta mocująca, 9- czujnik temperatury, 10- pręt sześciokątny podtrzymujący elektrodę (wymiar do przycięcia w kanale kominowym), 11- uchwyty montażowe do komina (4 szt.).

 Filtr TOP CLEAN wytwarza pole elektrostatyczne o napięciu 30 kV, za pomocą elektrody zawieszonej i wycentrowanej w kanale kominowym. Elektroda posiada długość roboczą 1,6m, dzięki czemu zasięg pola jest bardzo duży i skutecznie jonizuje przepływające wraz z dymem cząsteczki zanieczyszczeń. Osiadają one na powierzchni komina i przy wzroście temperatury są katalitycznie dopalane. Niedopalone cząstki można też usuwać mechanicznie, w trakcie prac serwisowych. System uruchamia się, gdy czujnik temperatury wykryje jej wzrost w kominie powyżej temperatury załączenia (zwykle >50°C). Przechodzi w tryb czuwania, gdy temperatura wewnątrz kanału kominowego spadnie <30°C. Według danych producenta filtr jest w stanie usunąć do 92% cząstek stałych.

Uwaga! – Jakiekolwiek czynności serwisowe, czy konserwacyjne należy prowadzić przy wyłączonym urządzeniu.

Zobacz też film.