Montaż i rozruch siłowni wiatrowej

Przepisy prawne

 

Przepisy odnośnie zasad lokalizowania siłowni wiatrowych w Polsce ulegają ciągłej zmianie, dlatego poniższy tekst należy każdorazowo konfrontować z aktualnymi wytycznymi. Jeszcze niedawno istniała ustawa odległościowa zakazująca budowę siłowni wiatrowych dużych mocy w odległości mniejszej niż 10H, gdzie H – było wysokością liczoną od powierzchni ziemi do szczytu wirnika. Obecnie (grudzień 2025) obowiązuje ustawa z dnia 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych oraz niektórych innych ustaw. W art. 4 tej ustawy ustalono „W przypadku lokalizowania, budowy lub przebudowy elektrowni wiatrowej odległość tej elektrowni od budynku mieszkalnego albo budynku o funkcji mieszanej jest równa lub większa od dziesięciokrotności całkowitej wysokości elektrowni wiatrowej, chyba że plan miejscowy określa inną odległość, wyrażoną w metrach, jednak nie mniejszą niż 700 metrów„

Jak widać zasada 10H nadal obowiązuje, ale z wyjątkami. Decyzję o budowie w mniejszej odległości może podjąć gmina w miejscowym planie zagospodarowania terenu. To nie jedyny wymóg odległościowy. Minimalna odległość siłowni do sieci wysokiego napięcia (Art. 4a ustawy) wynosi 3-krotność średnicy wirnika, lub dwu krotność całkowitej wysokości turbiny, w zależności od tego, która z tych wielkości  jest większa.

Inne wymogi dotyczące lokalizacji:

  • siłownia powinna być z dala od parków narodowych, krajobrazowych, obszarów natura 2000, siedlisk ptaków, lotnisk, itp. W szczególności odległości te wynoszą: minimum 1500m od parku narodowego i 500m od parku krajobrazowego.
  • z uwagi na opłacalność inwestycji zaleca się, aby odległość siłowni od GPZ (głównego punktu zasilania) wynosiła od 1-20 km.
  • minimalna powierzchnia działki pod zabudowę siłowni to około 0,5 ha

Jak wygląda proces uzyskiwania pozwolenia na budowę?

Lokalizacja siłowni i jej budowa jest procesem długotrwałym. Pamiętajmy, że znalezienie odpowiedniego terenu nie powinno ograniczać się jedynie od minimalnych odległości od zabudowań i terenów chronionych, ale uwzględniać też wietrzność miejscowości. Badanie tej ostatniej mogą natomiast potrwać nawet dwa lata. Załóżmy jednak, że średnia prędkość zmierzonego wiatru jest optymalna do budowy siłowni. Co dzieje się dalej?

  • 1. Należy sprawdzić, czy w MPZP (Miejscowym Panie Zagospodarowania Przestrzennego) nasza działka umożliwia budowę siłowni wiatrowej.
  • 2. Należy uzyskać warunki przyłączeniowe, które są  wydawane przez lokalnego operatora sieci elektroenergetycznej. Po złożeniu wniosku na odpowiedź możemy poczekać do 150 dni.
  • 3. Należy uzyskać pozytywną decyzję środowiskową, czyli potwierdzenie na piśmie, że nasza inwestycja nie będzie stanowić zagrożenia dla ptaków i nietoperzy, nie wpłynie negatywnie na krajobraz, nie spowoduje wzrostu hałasu powyżej dopuszczalnego przez normy dla danego obszaru. Decyzje wydaje w tym wypadku wójt gminy, burmistrz lub prezydent, w zależności od jednostki administracyjnej.
  • 4. Po uzyskaniu warunków przyłączenia do sieci i podpisaniu umowy przyłączeniowej pozostaje ostatni dokument – pozwolenie na budowę. Jego wydanie jest dłuższe niż w przypadku budowy domu i w zależności od stopnia skomplikowania inwestycji może trwać do 12 miesięcy.

Realizacja inwestycji

Posiadając już wszystkie niezbędne pozwolenia i projekty, można przystąpić do ich realizacji i rozpocząć prace budowlane farmy wiatrowej. Pierwszy krok to adaptacja i wykonanie dróg dojazdowych, których koszt i czas trwania uzależniony jest od dostępności terenu oraz stanu istniejącej sieci drogowej. Zazwyczaj trzeba liczyć się z koniecznością modernizacji istniejących połączeń drogowych, a także z tworzeniem własnej ich sieci, dlatego iż w Polsce stan dróg nie jest najlepszy, a ich sieć niezbyt rozbudowana zwłaszcza na terenach wiejskich. Istotne jest również zapoznanie się z wymaganiami, co do ich nośności, szerokości, a także odpowiednich promieni łuków. Droga musi być też zaadoptowana w celu umożliwienia dowiezienia odpowiedniego sprzętu do instalacji (dźwig), pod którego prace powinien być także przygotowany i odpowiednio utwardzony grunt.

Kolejno można przejść do prac związanych z wykonaniem wewnętrznej infrastruktury farmy (połączeniem pomiędzy poszczególnymi elektrowniami wiatrowymi), a także wykonaniem przyłącza do sieci wraz z niezbędnym oprzyrządowaniem (transformatory, rozdzielnia – jeśli jest to wymagane). Równocześnie można rozpocząć prace z wiązane z wykonaniem fundamentów pod elektrownie wiatrowe. Specyfikacje fundamentów można uzyskać od producentów elektrowni wiatrowych.

Na końcu procesu może nastąpić transport elementów elektrowni i ich instalacja. Nowoczesne elektrownie wiatrowe mogą pracować podłączone do sieci zupełnie automatycznie. Niemniej z przyczyn praktycznych (w przypadku farm wiatrowych) często tworzy się centrum monitoringu, które mieści się w oddzielnym budynku, który oprócz funkcji monitorujących jest zapleczem dla serwisu. Oczywiście dzięki systemom zdalnego sterowania, inwestor posiadający na danym obszarze wiele farm może stworzyć jedno centrum zlokalizowane zupełnie niezależnie od lokalizacji farm wiatrowych i on-line zarządzać i monitorować wszystkimi elektrowniami (farmami) . Po zakończeniu prac budowlanych inwestor musi dokonać odbioru technicznego, a następnie uzyskać pozwolenie na użytkowanie oraz dokonać odbioru końcowego. Po tym etapie następuje rozpoczęcie działalności farmy wiatrowej.