Wiadomości wstępne
Na stronie opisywałem już system połączeń rur tworzywowych firmy KAN-therm o nazwie rynkowej KAN-therm Push, w którym zastosowano połączenie zaciskowe z pierścieniem pełnym mosiężnym zaciskanym zaciskarką osiową. Poniższy system UltraLine jest pewną innowacją ww. rozwiązania, stanowiącą odpowiedź rynkową na problemy z systemami krytymi w podłodze. Elementy mosiężne były w tym wypadku narażone na destrukcyjne działanie odczynów jastrychów betonowych. W nowym systemie UltraLine zaoferowano więc pełną gamę elementów z tworzyw sztucznych o bardzo wysokiej odporności chemicznej. Złączki dostępne są zarówno w wersji mosiężnej jak i PPSU, pierścień zaciskowy wykonany jest natomiast z tworzywa PVDF (polifluorek winylidenu). Nowy pierścień jest ponadto symetryczny i może być dowolnie zakładany na rurę, co zapobiega błędom w czasie montażu.
Rury
W systemie UltraLine mamy do dyspozycji aż trzy rodzaje rur tworzywowych:
- rury polietylenowe PE-RT
- rury z polietylenu sieciowanego PEX-C
- rury wielowarstwowe PERTAL
Rury PE-RT produkowane są z polietylenu o podwyższonej odporności termicznej. Rury PE-RT wyposażone są w warstwę antydyfuzyjną EVOH, dzięki czemu mogą być stosowane zarówno w instalacjach grzewczych, jak i wody pitnej. Rury w całym zakresie średnic, tj. Ø14×2; Ø16×2,2; Ø20×2,8, dostępne są w dwóch wariantach: bez izolacji termicznej, z izolacją termiczną o różnej grubości.
Rury PEX-C produkowane są z polietylenu wysokiej gęstości i sieciowane wiązką elektronów (metoda „c” – metoda fizyczna, bez użycia środków chemicznych). Rury PEX-C wyposażone są w warstwę antydyfuzyjną EVOH, dzięki czemu mogą być stosowane zarówno w instalacjach grzewczych, jak i wody pitnej. Rury w całym zakresie średnic, tj. Ø14×2; Ø16×2,2; Ø20×2,8, dostępne są w dwóch rodzajach: bez izolacji termicznej, z izolacją termiczną o różnej grubości.
Rury PERTAL, to rury z wewnętrzną warstwą aluminium. Warstwa aluminium zapewnia szczelność dyfuzyjną i sprawia, że rury charakteryzują się 8-krotnie mniejszą rozszerzalnością cieplną niż rury polietylenowe z warstwą EVOH. Dzięki zgrzewaniu doczołowemu warstwy aluminium rury mają idealnie okrągły przekrój. Występują w zakresie średnic Ø14×2; Ø16×2,2; Ø20×2,8; Ø25×2,5; Ø32×3 i dostępne są w dwóch wariantach: bez izolacji termicznej i z izolacją termiczną o różnej grubości.
Poniżej w tabeli zakres stosowania poszczególnych rur i średnic.
Uwaga – Temperaturę pracy Trob w poszczególnych klasach należy traktować jako temperaturę projektową, temperaturę maksymalną Tmax jako temperaturę przed przekroczeniem której systemy powinny być zabezpieczone.
Złączki
W systemie UltraLine dostępne są dwa rodzaje łączników:
- z mosiądzu
- z PPSU
Oba typy łączników posiadają połączenie zaciskowe z pierścieniem pełnym z PVDF (na zdjęciu kolor szary)wciskanym praską osiową, przy czym:
- rury PEX-C i rury PERT, z uwagi na warstwę EVOH mają osobne głowice expandujące i umożliwiają połączenie do średnicy 20mm
- rury PERTAL posiadają głowice do średnicy 32mm
Rys. Różne typy głowic expandujących w systemie UltraLine.
Wykonywanie połączeń
Rury systemu UltraLine można ciąć dowolnymi nożycami do rur tworzywowych. Cięcie powinno być wykonane prostopadle do osi rury. Gratowanie i kalibrowanie stosowane jest tylko w przypadku rur PERTAL i zalecane przy wykonywaniu połączeń śrubunkowych. Zwracam uwagę, że w systemie tym nie występują żadne dodatkowe uszczelki o-ringowe. Nie ma więc niebezpieczeństwa wypchnięcia uszczelki podczas wciskania złączki do rury. Uszczelnienie następuje za zasadzie silnego dociśnięcia powierzchni rury do korpusu łącznika. Łącznik posiada przy tym dodatkowe wypustki, zapewniające utrzymanie rury w złączu przy silnym skurczu. Do prawidłowego wykonania połączeń konieczne są systemowe narzędzia takie jak:
- kielichownica z głowicami expandującymi odpowiednimi do typu rury
- zaciskarka osiowa, dźwigniowa ręczna lub elektryczna
Narzędzia powinny być prawidłowo przygotowane i nieuszkodzone. Głowica powinna być wkręcana w kielichownicę w maksymalnym odchyleniu dźwigni (rys.). W przypadku narzędzi akumulatorowych należy wcisnąć przycisk w tylnej części urządzenia i wkręcić głowice do oporu. Dla wydłużenia trwałości głowicę co 500 kielichowań zaleca się smarować smarem grafitowym.
Rys. Prawidłowe mocowanie głowicy w kielichownicy.
Zaciskarka (praska), jest narzędziem służącym do nasuwania tulei z PVDF na zamocowaną na rurze złączkę. Praska posiada dwa widelce, które powinny być prawidłowo umieszczone w uchwycie. W celu zamontowania widelców zaciskowych należy całkowicie rozewrzeć praskę i zblokować ją poprzez załamanie przegubu jednej z dźwigni (praska łańcuchowa) lub całkowicie cofnąć napęd poprzez wciśnięcie przycisku w tylnej części urządzenia (praska akumulatorowa), a następnie odblokować rygle i wsunąć widelce zgodnie ze schematem (patrz rys. 5a). Po wsunięciu widelców bezwzględnie ponownie zablokować rygle. Przebieg wszystkich czynności na poniższych zdjęciach.
Kielichowanie rury (rys.3) – wsunąć kielichownicę do rury z już wstępnie założonym pierścieniem i kielichować ją w dwóch położeniach przekręcając głowicę o 30 stopni. Przy kielichowaniu w temperaturach ujemnych lub bliskich 0°C, należy ogrzać końcówkę rury zanurzając ją w gorącej wodzie lub przy użyciu strumienia gorącego powietrza (<80°C). Rozwiązanie takie chroni przed przypadkowym pęknięciem kielichowanej rury.
Po kielichowaniu (rys.4) należy natychmiast (rury PERT lub PEX-C) założyć rurę na złączkę. Rury PE mają pamięć kształtu, dlatego dość szybko próbują wrócić do stanu sprzed kielichowania. Nie starajmy sie jednocześnie dopychać rury do samego końca łącznika. Na korpusie łącznika znajduje się stożek oporowy zapewniający około 2mm przerwę dylatacyjną. W przypadku rur PERTAL przerwa ta zapewnia dodatkowo brak przewodnictwa między aluminium i mosiężną złączką, nie dopuszczając do korozji elektrochemicznej.
Gotowe połączenie na rys. 6. Zobacz tez film poglądowy
Firma KAN-therm wszystkie opisane narzędzia dostarcza w wygodnej walizce. Poniżej wersja akumulatorowa.
