1. Wstęp
W sieciach wodociągowych stosowane są rury z żeliwa sferoidalnego, produkowanego metoda odśrodkową w której grafit występuje w postaci kuleczek (stąd nazwa). Materiał taki w odróżnieniu do żeliwa szarego charakteryzuje się większa odpornością na siły zginające, jest częściowo plastyczny i może ulegać lokalnym odkształceniom. W Polsce rury żeliwne sferoidalne sprzedawane są takich producentów, jak:
– Saint Gobain
– Buderus Guss
– Elektrosteel Casting
– Generik
– vonRoll
A nie jest to cała oferta rynkowa. jak widać systemów jest dużo, każdy z nich ma wiele podobieństw ale i różnice, dlatego postaram się w miarę możliwości omówić wszystkie istotne elementy. na początek cechy wspólne dla rur żeliwnych jak: właściwości, transport i składowanie. Cechy mechaniczne rur są do siebie bardzo zbliżone u różnych producentów z uwagi na normę według której są wytwarzane.
2. Właściwości i charakterystyka rur żeliwnych sferoidalnych
Tabela. Parametry dla rur i kształtek według EN 545

Rury sferoidalne wytwarzane są o średnicach nominalnych DN80-1000mm i długości standardowej 6m. Zdarzają się jednak odstępstwa np. L = 5,5m (Fusion Polska), czy średnice nominalne od DN60-2000 (Saint Gobain). Dostępne są ponadto rury w wersji kielichowej i kołnierzowej.
Klasy rur
Obowiązujące są nadal jeszcze dwie klasyfikacje według:
– grubości ścianki rur ozn. K, np. K9, K10 (norma PN-EN 545:2006)
– dopuszczalnego ciśnienia roboczego (norma PN-EN 545:2010) ozn. C, klasy C25 (do 25 bar), C30 (30 bar), C40 (40 bar), C50, C64, C100, klasy ciśnieniowe są ściśle związane ze średnicą nominalną rury, im większa tym niższa klasa ciśnieniowa.
3. Transport i składowanie rur żeliwnych (rys. Saint-Gobain PAM)
3.1 Składowanie



000 mm dostarczane są luzem. Na placu budowy rury układa się je w piramidę lub w stos z przekładkami. Układ w piramidę wymaga zabezpieczenia klinami wszystkich rur dolnego rzędu. Kolejne rzędy układa się odwracając rury kielichem w druga stronę. Rura nie może się opierać na kielichu. Maksymalna ilość warstw w układzie piramidy zależy od średnicy nominalnej rury i wynosi od 18 do 2. (tabela). Układ z przekładkami polega na oddzieleniu dwóch rzędów rur przekładką z kantówki drewnianej. W każdym rzędzie zabezpiecza się skrajne rury klinami. 


• Manewrować powoli, unikać przechyłów.
• Unikać uderzeń lub otarć rur w trakcie transportu samochodem i przy układaniu na stojakach.
• Unikać przeciągania rur po ziemi, nie dopuszczać do ich upadku, nawet jeżeli są chronione
oponami lub piachem.
Pamiętaj o bezpieczeństwie!
W trakcie podnoszenia rur nie wolno przebywać pod ładunkiem.



