Baterie natryskowe

Wstęp

Baterie natryskowe są armaturą stosowaną w kabinach prysznicowych i służą do korzystania z różnych form strumieni natryskowych. Ich wydajność (klasa przepływu) jest z reguły niska i mieści się w klasie A. Baterie te montowane są zawsze na ścianie i z punktu widzenia zasad tego montażu, można je dalej dzielić na natynkowe i podtynkowe. Z uwagi na sposób zmieszania wody wyróżniamy baterie natryskowe:

  • jednouchwytowe
  • dwuuchwytowe
  • termostatyczne
  • pneumatyczne

Kolejny podział uwzględniający rodzaje zasilanych wylewek wyróżnia:

  • baterie natryskowe z natryskiem ręcznym
  • z natryskiem stałym bocznym
  • z natryskiem górnym (obecnie coraz częściej jest to tzw. deszczownica)
  • z masażem bocznym jednostronnym lub obustronnym

Elementów zasilanych wodą w kabinie natryskowej może być naprawdę dużo. Powoduje to znaczną komplikację przyłączy i prawdziwą plątaninę rur w ścianie. Rynek także tutaj wychodzi naprzeciw klientom i oferuje tzw. panele prysznicowe, czyli gotowe wielofunkcyjne zestawy do zamocowania na ścianie kabiny. Poniżej postaram się omówić wszystkie rozwiązania.  

Parę słów o kabinie natryskowej

Pojęcie natrysk jest bardzo szerokie. Możemy tutaj mówić o kabinie natryskowej dla osoby pełnosprawnej i niepełnosprawnej, natrysku domowym i publicznym. Sama kabina, to już zwykle kawałek podłogi otoczony ewentualnie parawanem, z liniowym odpływem, lub ozdobną kratką ściekową. Na rynku znajdziemy też tradycyjne brodziki, mocowane na stelażu, lub ustawiane na nośnikach styropianowych, a także całe kabiny z pełnym wyposażeniem, funkcją pary, aromaterapii, itp.. Tym ostatnie rozwiązaniem nie będę się zajmować. Poświęcę mu najwyżej kilka zdań.

Jakie znaczenie ma wybór rozwiązania kabiny, brodzika? Dla montera kolosalne. Bez tego nawet nie podejmie się pracy. W kabinie wszystkie usytuowania elementów armatury nie są przypadkowe. Muszą znajdować się na odpowiednich wysokościach od posadzki „basenu”, a tym może być podłoga wyłożona terakotą, lub dno brodzika. Wysokości podejść wodociągowych, ich usytuowanie, a także sposób rozwiązania odpływu jest ściśle zależny od rodzaju kabiny i zamocowanej w niej armatury.

Tak naprawdę kabinę natryskową powinno się projektować wspólnie z klientem, omawiając wszystkie za i przeciw, żeby potem nie było rozczarowania. To dla mnie najtrudniejszy w montażu przybór sanitarny i jednocześnie związana z nim armatura.

Bateria natryskowa dwuotworowa

Na początek coś tradycyjnego i taniego, klasyczna bateria dwuotworowa. Podejścia wykonujemy tutaj na wysokości 100-110 cm nad podłogą, zwykle w osi brodzika. Sama bateria może być dwuuchwytowa, jednouchwytowa, termostatyczna, a natrysk może być ręczny lub stały, zamocowany w tym drugim przypadku na długim pręcie.

Fot. Baterie natryskowe dwuuchwytowe ze zmieszaniem ręcznym. Po lewej TRES Mont Blanc, z natryskiem na uchwycie punktowym, po prawej Armatura Kraków z natryskiem regulowanym na pręcie.

Ryc. Bateria natryskowa z natryskiem stałym zamocowanym na drążku (KFA)

Baterie dwuotworowe w wersji termostatycznej to bardzo wygodne rozwiązanie do kabin podłączonych do zasobników ciepłej wody. Bateria potrafi sama regulować wtedy jej temperaturę wody, chroniąc użytkownika przed poparzeniem (np. przy dezynfekcji termicznej zasobnika jej temperatura wzrasta do +70C). Baterie termostatyczne natryskowe w wersji dwuotworowej maja korpusy z dwoma uchwytami. Jeden służy do ustawiania żądanej temperatury wody, drugi do regulacji wielkości strumienia. Korpus może mieć tylko jedno odejście do ręcznego natrysku, lub dwa tzw. dual shower, gdzie drugie odejście jest dla natrysku górnego.

Fot. Bateria natryskowa termostatyczna natynkowa z odejściem do natrysku ręcznego (KFA)

Fot. KLUDI dual shower z dwoma odejściami, do natrysku ręcznego i deszczownicy

Baterie natryskowe podtynkowe

To największa grupa baterii natryskowych. Cały korpus jest tutaj skryty w elemencie podtynkowym i może być zamocowany na specjalnym stelażu lub skryty w ścianie. Teoretycznie możliwych jest tutaj wiele rozwiązań, łącznie z tzw. wyspami instalacyjnymi. Korpus może posiadać głowicę do baterii ze zmieszaniem ręcznym, głowicę termostatyczną lub pneumatyczną. W tym ostatnim przypadku bateria natryskowa jest tylko wylewką dla wody wstępnie zmieszanej w osobnym mieszaczu termostatycznym i ma zastosowanie na basenach, w publicznych natryskach (szkoły, hale sportowe, itp.).

Baterie podtynkowe mają korpusy z jednym, dwoma lub trzeba wyjściami. W pierwszym przypadku bateria zasila tylko natrysk ręczny, lub natrysk stały. Przy dwóch wyjściach możemy korzystać z dwóch natrysków jednocześnie, lub z natrysku górnego i masażu bocznego. Najbardziej rozbudowane wersje z trzeba wyjściami, mogą służyć do zasilania trzech wylewek jednocześnie.

Warto zwrócić uwagę, ze elementy podtynkowe są w wielu przypadkach uniwersalne i mogą służyć zarówno dla baterii natryskowych, jak i wannowych, czy umywalkowych.

Fot. Baterie natryskowe podtynkowe termostatyczne Grohe Smartcontrol w wersji z jednym, dwoma, lub trzema wyjściami.

Fot. baterie podtynkowe. Po lewej Grohe Smartcontrol termostatyczna, po prawej KLUDI Bozz, jednouchwytowa ze zmieszaniem ręcznym.

Fot. Bateria podtynkowa dwudrogowa, do natrysku ręcznego i górnego z regulacją ręczną i przełącznikiem pomiędzy wylewkami (DEANTE Arnika)

Poniżej dwie wersje instalacji podtynkowej, z wylewkami na jednej ścianie kabiny lub na dwóch ścianach. Rysunki baterii KLUDI Bozz na portalu łazienkiabc.pl

Bateria natryskowa pneumatyczna

Zwana inaczej armaturą czasową, z uwagi na zasadę działania, która zakład wypływ przez określoną ilość sekund. Możliwość regulacji zawiera się zwykle w przedziale od kilkunastu do 60 sekund. Zasada działania jest prosta, naciśnięcie głowicy powoduje sprężenie powietrza pod membraną zaworu pneumatycznego i tym samym otwarcie dopływu wody. Sprężone powietrze ucieka następnie przez niewielką, regulowaną dyszę do momentu, gdy sprężyna powrotna zaworu pokona opór membrany i nie zamknie dopływu wody. Baterie pneumatyczne mogą mieć wykonanie natynkowe i podtynkowe. W pierwszym przypadku cały korpus baterii zamocowany jest na ścianie, a wylewka połączona rurka z korpusem. W przypadku baterii podtynkowych korpus skryty jest w ścianie i zasłonięty ozdobną rozeta, na której znajduje się centralnie przycisk uruchamiający prysznic. Baterie takie korzystają z wody zmieszanej, ale jej temperaturę można regulować przekręcając przycisk w lewą lub prawą stronę. Woda zmieszana centralnym mieszaczem jest tutaj standardem dla instalacji publicznych (natryski basenowe, szkoły, internaty) i ma za zadanie chronić potencjalnego użytkownika przed przypadkowym poparzeniem. W praktyce możemy też spotkać baterie czasowe natryskowe z regulacją ręczną, z doprowadzeniem dwóch strumieni wody. 

Fot. Od lewej – baterie pneumatyczne w wersji natynkowej i podtynkowej (Delabie Temposoft), po prawej bateria pneumatyczna z dwoma dopływami, ze zmieszaniem ręcznym, natynkowa (HYD_H740FD NAVI)

Bateria natryskowa elektroniczna

Skupię się na wybranych modelach, aby pokazać głównie możliwości tego typu armatury. Elektronika już na stałe wkroczyła do łazienek. O ile jednak w domu bateria elektroniczna umywalkowa nie ma sensu, o tyle w przypadku natrysku jest klasą samą dla siebie. To ogromna wygoda i wysoka estetyka. Od montera wymaga niestety umiejętności elektrycznych, lub montaż musza wykonać dwie osobne osoby. Baterie elektroniczne natryskowe można rozumiec na różne sposoby, jako:

  • baterie uruchamiane bezdotykowo, dla toalet publicznych, z automatycznym zamykaniem po odejściu od prysznica
  • baterie z elektronicznym wyświetlaczem, sterowane dotykowo

Poniżej na zdjęciach przedstawiam ten drugi rodzaj, baterię Steinberg sensual rein „iflow”. Jednostka posiada możliwość podpięcia aż czterech odbiorników, na przykład deszczownicy, prysznica kaskadowego, natrysku bocznego i słuchawki prysznicowej. Bateria posiada automatyczną blokadę temperatury dla 38C. Ustawianie wygodnym pokrętłem, zmiana temperatury sygnalizowana jest dodatkowo kolorem podświetlacza.   

Fot. Bateria elektroniczna podpięta do słuchawki prysznicowej. (fot. reuter.com)

Cała instalacja wodociągowa wykonana jest poza strefą prysznica w szafce rozdzielaczowej lub umywalkowej (rys poniżej). Sterowanie i mieszanie wodą wykonuje elektroniczny zawór termostatyczny, zasilany z sieci poprzez zasilacz dostarczany w zestawie. Właśnie z uwagi na instalację elektryczną całość musi być zamocowana poza strefą bezpieczeństwa prysznica.   

    Rys. Zestaw przyłączeniowy do baterii elektronicznej z zaworem mieszającym i jednostką przełączająca pomiędzy odbiornikami.

Ponieważ w powyższym modelu pojawiło się kolejny raz określenie „deszczownica”, parę słów o tym rozwiązaniu. Przyzwyczajeni do słuchawki z ręcznym natryskiem przeżyjemy prawdziwy szok wchodząc pod prawdziwą deszczownicę. Wymiary profesjonalnych deszczownic mogą bowiem wynosić 60x60cm, a nawet więcej, zapewniając cudownie delikatny strumień wody porównywalny tylko z deszczem. Deszczownice mogą być mocowane do ściany kabiny lub do jej sufitu. W tym drugim przypadku są zwykle urządzeniami podtynkowymi i wyglądem przypominają klimatyzator sufitowy. W deszczownicy zwykle mamy do dyspozycji trzy rodzaje strumienia:

  • classic rain, klasyczny silny strumień deszczowy, idealny do spłukiwania włosów
  • courtain rain, kurtyna deszczowa delikatnie otulająca strumieniem wody (uwielbiam ją)
  • waterfall, silny strumień kaskadowy o dużej powierzchni
Fot. Trzy typy strumienia w deszczownicy, od lewej – classic, courtain i waterfall

Baterie elektroniczne działające na czujnik podczerwieni zaliczane są do tzw. armatury bezdotykowej, wandaloodpornej. Wykonane zwykle ze stali nierdzewnej posiadają jedyny widoczny element na ścianie w postaci   rozetki z okienkiem fotokomórki. Schowany w ścianie w puszce przyłączeniowej zawór elektromagnetyczny uruchamia się z niewielką zwłoką czasową (do ustawienia), aby włączenie baterii nie następowało np. w czasie przejścia obok natrysku.  Bateria wzbudza się po wejściu w zasięg działania czujnika podczerwieni, po czym otwiera zawór dopływu wody (w tym wypadku zawsze zmieszanej centralnym mieszaczem). Wyłączenie następuje po odejściu od natrysku.

Baterie takie mają oprogramowanie umożliwiające ustawianie z poziomu pilota, przy czym do danego modelu mogą być dostarczane dwa osobne rodzaje pilotów:

  • dla personelu, z ograniczonymi możliwościami, np. pilot tylko wyłącza/włącza baterię, aby na czas mycia podłogi niepotrzebnie się nie uruchamiała
  • dla serwisu, z pełną gamą możliwości 

Fot. Po lewej bateria natryskowa na podczerwień (Sanitario)

Bateria natryskowa z masażem bocznym

To najbardziej rozbudowana bateria natryskowa, z największą ilością połączeń i przewodów skrytych podtynkowo. Pod pojęciem masaż boczny, należy rozumieć głowice natryskowe umieszczone na ścianie kabiny, na kilku różnych wysokościach. Są to wysokości na których znajdują się podudzie, lędźwie, szyja. Masaż może być zamocowany tylko na jednej ścianie kabiny lub na dwóch przeciwległych ścianach. Głowice do masażu mogą być dodatkowo stałe lub przegubowe, z możliwością ustawiania pod różnymi kątami. 

Fot. Bateria natryskowa podtynkowa z natryskiem ręcznym i górnym oraz masażem bocznym (fot. Amazon)

Zasady montażu tego typu baterii opisywałem już w osobnym artykule montaż natrysków

Panele natryskowe

To kompaktowa armatura wykonana fabrycznie, do zamocowania na ścianie kabiny. Posiada pełne wyposażenie (głowice, wylewki, orurowanie, mieszacze) i ze strony montera wymaga jedynie wykonania uchwytów i podłączenia wężyków do podejść wodociągowych. Same podejścia wykonujemy w takim miejscu, aby po założeniu panelu były niewidoczne. W instrukcji producenta podany jest dopuszczalny rozstaw podejść i ich zalecana wysokość nad podłogą.

Fot. Po lewej panel natryskowy marki Fala, po prawej panel Aquatec Cube 230

Panele natryskowe, podobnie jak i zwykłe baterie prysznicowe, mogą być ze zmieszaniem ręcznym lub termostatycznym. Wiele najnowszych modeli posiada też atrakcyjne, dotykowe panele sterujące i oświetlenie LED.

Fot. Panel z termostatem i hydromasażem ARI. Poniżej przykładowe możliwości poszczególnych urządzeń.