Systemy niskoszumowe cz.1

W dobie rygorystycznych przepisów ochrony akustycznej budynków projektowanie kanalizacji w obiektach użyteczności publicznej, jak hotele, filharmonie, biura, a także budynkach wielorodzinnych, wymaga stosowania materiałów o wysokiej izolacyjności. O wymaganiach dla budynków w zakresie ich ochrony przed hałąsem pisałem już na stronie w artykule „Hałas w instalacjach kanalizacyjnych”. Poniżej postaram się przybliżyć aktualną ofertę rynkową systemów kanalizacyjnych niskoszumowych.

Systemy niskoszumowe w kanalizacji

Na rynku krajowym jest cała gama systemów kanalizacyjnych niskoszumowych. Większość z nich bazuje na rurach wykonanych z polipropylenu, z dodatkiem minerałów. Możemy też spotkać rury z HDPE o zwiększonej grubości ścianek i masie. Ceny takich systemów są nieporównanie większe od standardowej rury kanalizacyjnej z PP czy PVC. Dla przykładu – rura średnicy 110 mm z PVC  kosztuje średnio (cena za 2025 rok) 37-63zł/ 2m, taka sama niskoszumowa marki Skolan (magnaplast) to już wydatek rzędu 84zł/ 2m, a Wavin AS plus o tej samej średnicy i długości 2m – aż 170zł. Ta wyższa cena to efekt zupełnie innej technologii produkcji i właściwości. Systemy niskoszumowe, poza tłumieniem hałasu posiadają bowiem cechy których próżno szukać u standardowych rur, jak:

• duża gęstość, nawet >1,5 g/cm³
• sztywność wzdłużna i obwodowa, pozwalająca zachować kształt nawet przy długotrwałym składowaniu
• małe wydłużenia cieplne
• bardzo wysoka szczelność połączeń na uszczelkę, nawet do 45 m słupa wody
• duża różnorodność kształtek, szczególnie trójników i czwórników, znacznie ułatwiająca montaż węzłów sanitarnych

To tylko wybrane cechy systemów niskoszumowych. Największym plusem pozostaje jednak doskonałe tłumienia hałasu materiałowego, dzięki czemu projektant może bez problemu osiągnąć najwyższe wymagania akustyczne pomieszczeń. Poniżej postaram się w dwóch odcinkach dokonać przeglądu najpopularniejszych systemów, jak:

• REHAU Raupiano-plus
• PIPELIFE Master3-plus i Comfort Plus
• WAVIN AS+
• Magnaplast Ultra dB i Skolan
• NICOLL  dBlue
• GEBERIT Silent-dB20 i Silent-PP
• GF Piping System rury Silenta Extrem, Premium, FR i 3A
• VALSIR rury Silere i Triplus

 Z uwagi na ogrom materiału skupię się na danych technicznych istotnych z punktu widzenia wykonawcy i projektanta, jak:

• budowa rury, system połączeń
• zakres średnic i długości rur
• wielkość hałasu przy przepływie obliczeniowym 4 l/s
• klasa ogniowa
• odporność na temperaturę

Zasady montażu zostaną omówione w oddzielnym artykule.

REHAU Raupiano-Plus

Na temat kanalizacyjnych systemów niskoszumowych pisałem już w InstalReporterze, w 2011 roku. System niskoszumowy firmy Rehau nosił wtedy nazwę Raupiano. Odnoszę wrażenie, że po rządach znanej partii manią w nazewnictwie wszystkiego co nowoczesne i przyszłościowe, stało się dodawanie znaku „+”, lub słowa „plus”. Plusy spotkamy więc w systemach Wavin, Pipelife, czy właśnie Rehau.

Rys.1 Rury REAHAU Raupiano-plus.

Rury Raupiano-plus wykonane są z polipropylenu i składają się z trzech warstw. Zewnętrznej z PP o wysokiej udarności, środkowej z materiału o wysokiej sztywności wzmocnionej włóknem mineralnym i wewnętrznej z PP o dużej gładkości.

Rys.2 Budowa rury Raupiano-plus

Rury mają kolor biały z charakterystycznym paskiem w kolorze czerwonym i zielonym na całej długości. Dostępne średnice, to 40, 50, 75, 90, 110, 125 i 160mm. Długości od 150mm do 3000mm. Połączenia rur kielichowe z uszczelką wargową wytrzymują ciśnienia do 10m słupa wody. Rury zachowują elastyczność do -10°C, co pozwala na bezpieczny montaż także w warunkach zimowych. Nadają się do odprowadzania ścieków o temperaturze do 90°C, krótkotrwale do 95°C, o pH od 2-12. Odporność ogniowa w klasie B2. Pomiary akustyczne przeprowadzone przy przepływie ścieków 4 l/s wykazały maksymalny hałas systemu równy 17 dB, co znacznie przewyższa wymagania normy DIN 4109 i VDI 4100.

PIPELIFE

Forma oferuje dwa systemy niskoszumowe: rury Master3 Plus oraz rury Comfort Plus. Na początek pierwszy materiał Master3 Plus. 

Rys.3 Budowa rury Master3 Plus (źr. Pipelife)

Ścianki rur MASTER3 PLUS zbudowane są z trzech warstw. Gładka warstwa wewnętrzna w kolorze białym nie pozwala na przyleganie nieczystości oraz jest częściowo odpowiedzialna za tłumienie dźwięków. Wzmocniona warstwa środkowa w kolorze szarym jest odpowiedzialna za wysoki stopień sztywności obwodowej i wzdłużnej oraz zapewnia wyjątkową trwałość. Z racji swoich parametrów to właśnie ta warstwa jest głównie odpowiedzialna za tłumienie dźwięków. Wykonana jest z PP-B wraz z dodatkami
mineralnymi. Zewnętrzna warstwa w kolorze czarnym dzięki swym właściwościom nadaje rurze wysoką odporność na uderzenia, również w niskich temperaturach.

Rury produkowane sa o średnicach: 32, 40, 50, 75, 110, 160mm. Dostępne długości, to: 150, 250, 500, 1000, 1500, 2000 i 2650mm.

Rury Master3 Plus mają wybitne właściwości tłumiące. Poziom dźwięku zmierzony przy przepływie rzędu 4 l/s wynosi zaledwie 15 dB.

Mogą być montowane w temperaturach do -10°C. Maksymalna temperatura robocza (długotrwała) wynosi 60°C. Chwilowa może z kolei wynosić 95°C. 

Rury łączone są pomocą połączeń kielichowych i pod względem średnicy są kompatybilne z systemami tradycyjnymi. W odróżnieniu od innych systemów znajdziemy tutaj ciekawostkę producenta – znacznik głębokości rury w kielichu. Każda złączka w systemie Master3 Plus ma zaznaczone położenia maksymalnego wsunięcia w kielichu (rys.4).

Rys.4 Znacznik maksymalnego położenia złączki w kielichu dla rur Master3 Plus.

Rury Comfort Plus

Wykonywane są z polipropylenu w kolorze białym. Mają mniejsze właściwości tłumiące od rur Master3 Plus. Przy przepływie ścieków 4l/s wykazują hałas na poziomie 22 dB. Rury wykonywane są o średnicach 50, 75, 110 i 160mm i długościach 250, 315, 500, 1000 i 2000mm (za wyjątkiem średnicy 75mm, która nie ma sztucera 315mm). Rury 110mm i 160mm mają dodatkowo prostki o długości 3m. Połączenia kielichowe z uszczelką.

Rury WAVIN AS+

System AS+ jest udoskonaloną wersją znanego już na rynku polskim instalatorom systemu AS. Materiał pozostał ten sam, polipropylen wzbogacony minerałami o nazwie handlowej astolan (stąd skrót). Na tym jednak podobieństwa systemów się kończą. Znak plus w nazwie systemu zapewnia tutaj zdecydowanie większe zmiany. System Wavin AS+ posiada:

• Nową opatentowaną niebieską uszczelkę ze środkiem poślizgowym, która redukuje siłę wcisku
• Wyrzeźbiony bosy koniec wszystkich łączników zmniejszacy siłę wcisku o 50% w porównaniu do Wavin AS
• Znaczniki ustawienia kątowego co 15 i co 45 stopni. Prosty i dokładny sposób na regulację kształtek montowanych pod kątem względem osi głównej rury
• Kontrolę głębokości wsunięcia w celu zapewnienia bezpiecznego połączenia
• Kształtki specjalne np. trójniki specjalne (Shower Branch)

Rys.6 Po prawej – specjalny trójnik Shower Branch umożliwiający jednoczesne podłączenie muszli ustępowej i natrysku (źr. Wavin)

Rury Wavin AS+ wykonywane są o średnicach 50,75, 90, 110, 125, 160 i 200mm. System może być montowany nawet w temperaturach -20°C, praca ciągła do 90°C i cykliczna do 95°C. Odporność na ogień B2 według DIN 4102, pH od 2-12. Poziom dźwięku materiałowego zależy od zastosowanego systemu mocowania przewodów. Dla uszczelki podwójnej (zob. rys poniżej), systemowej, zmierzone ciśnienie akustyczne według PN-EN 14366-1:2024 dla instalacji z zastosowaniem rur DN / od 110mm wynosi od 13,1-14,7dB.

MAGNAPLAST system Ultra dB

Pisząc o systemach niskoszumowych w 2011 roku znalazłem w ofercie firmy Magnaplast tylko rury Skolan dB w kolorze białym. Obecnie oferta poszerzyła się też o rury Ultra dB w atrakcyjnym, niebieskim kolorze ze znacznikiem centymetrowym, a system Skolan dB zmienił nazwę na Skolan Safe. Ofertę zamykają rury niskoszumowe HT plus. Wszystkie trzy systemy wykonywane są na bazie polipropylenu z dodatkiem włókien mineralnych. Różnice tkwią w szczegółach, więc poniżej krótko o tej ofercie.

Ultra dB – System Ultra dB służy do budowy niskoszumowych, bezciśnieniowych instalacji sanitarnych, deszczowych i technologicznych. Wykorzystywany jest do odprowadzania ścieków bytowo-gospodarczych, komunalnych oraz przemysłowych o wysokim stopniu agresywności, w tym o dużym stężeniu siarkowodoru, a także o podwyższonej temperaturze. Zakres średnic od 50-160mm, temperatura ścieków do 90C (stała) i 95C (chwilowa), pH od 2-12. System dla średnic ≥ 110mm posiada trójwargową uszczelkę o dużej wytrzymałości na ciśnienie hydrostatyczne do 4,5bar (45 m słupa wody). Może być więc z powodzeniem wykorzystywany do odwadniania dachów dla budynków o wysokości nie przekraczającej 45m. Hałas materiały przy stosowaniu standardowych obejm z wkłądką elastomerową wynosi 20 dB przy przepływie 4 l/s. Przy stosowaniu specjalistycznych obejm BISMAT 1000 hałas spada do 16 dB.

HT plus – (fot. po prawej) System HTplus przeznaczony jest do budowy instalacji odprowadzających ścieki bytowo-gospodarcze i deszczowe wewnątrz budynku, a także do budowy wentylacji. Tworzywo żaroodpornie stabilizowane, z jakiego wykonany jest system, wykazuje bardzo dużą odporność na działanie rozmaitych, w tym agresywnych, środków chemicznych i ścieków. Dzięki temu z powodzeniem może zostać zastosowany także m.in. w przemyśle chemicznym i farmaceutycznym. Rury dostępne są o średnicach 32,40,50,75,110, 125 i 160mm. Mają jednowargową uszczelkę o odporności na ciśnienie do 0,5bar. Charakteryzują się wyjątkowo niską gęstością 0,95 g/cm3 (dla porównania Ultra dB 1,4 g/cm3). Generowany hałas dla warunków jw. przy zastosowaniu obejm BISMAT 1000 i przepływie 4l/s wynosi 17 dB. Rury mają litą budowę z PP z dodatkiem minerałów.

Skolan Safe – Skolan Safe jest systemem grubościennym (grubość ścianki to aż 5,3 mm przy DN 110), co sprawia, że nawet w najbardziej ekstremalnych warunkach nie odkształca się i zachowuje swój oryginalny kształt. Rury są koloru jasnoszarego, z żółtym paskiem na całej długości.

 Rys. Rury Skolan Safe firmy Magnaplast.

Podobnie jak rury HT mają litą budowę z PP z dodatkiem minerałów. Gęstość wynosi tutaj aż 1,6 g/cm3 co daje wybitne właściwości tłumiące (15 dB przy przepływie 4l/s) pozwalając na jego wszechstronne zastosowanie w budownictwie lądowym. Skolan Safe może być stosowany w budynkach mieszkalnych jedno- i wielorodzinnych, w szpitalach, hotelach i wielu innych obiektach. Wszędzie tam, gdzie liczy się komfort akustyczny. Zakres średnic od 50-200mm. Połączenia kielichowe z uszczelką SBR trójwargową, montowaną fabrycznie w kielichach rur i kształtek, o wytrzymałości na ciśnienie do 4,5 bara. Ciekawostką systemu Skolan Safe jest dostępność rur zarówno w wersji kielichowej jak i bezkielichowej. Te pierwsze produkowane są o długościach od 150-2000mm. Wersja bezkielichowa ma stałą długość 3m, niezależnie od średnicy i jest przycinana według uznania na budowie. Rury te łączone są za pomocą muf.