To jedno z najstarszych rozwiązań systemów napowietrzania osadu czynnego. Wykorzystano tutaj efekt odwróconego koła wodnego. W klasycznym kole wodnym przepływająca woda wprawia koło w ruch obrotowy. W tym wypadku obrót koła wywołuje ruch stojącej wody. Dodatkowo zamocowane na kole łopatki powodują silne napowietrzenie wody, a wzbudzone przy tym falowanie i rozbryzg ułatwiają mieszanie ścieków z osadem czynnym w komorze.
Przykładem takiego rozwiązania były komory Hawortha zwane też sheffieldzkimi. Zbudowane były w postaci długich labiryntowych kanałów o prostokątnym przekroju, w poprzek których zamocowane były poziome rotory. Prędkość przepływu ścieków z osadem czynnym wynosiła około 0,5m/s. Rotory miały średnicę około 2m, przy czym tylko w 10% były zanurzone w ściekach. Natlenienie osadu było tutaj stosunkowo niewielkie, stąd wymagany czas kontaktu ścieków z osadem wynosił do 15 godzin i wymagał ciągłej cyrkulacji ścieków w kanale. W Polsce rozwiązanie powyższe zastosowano w Kielcach i w doświadczalnej oczyszczalni ścieków „Kaskada” w Warszawie. Obecnie nie jest stosowane.

Rys. Kanał Hawortha.
Innowacja powyższego rozwiązania były szczotki KESSENERA opracowane w Holandii w latach 1925-27. W pierwszej wersji Kessener wykonał je z drewna (osie i wał), wykorzystując na same szczotki włókno palmowe (piasawa). Z czasem piasawę zastąpiły szczotki wykonane ze stali nierdzewnej. Były one zamocowane pod pewnym kątem do wału i obecnie noszą nazwę klasycznych szczotek Kessenera. Kolejną modyfikacją rozwiązania były szczotki wykonane z kształtowników stalowych przyspawanych prostopadle do stalowego wału. Współcześnie wał ma postać klatki zespawanej z ceowników, do których dospawano stalowe płaskowniki. W tej wersji szczotki Kessenera noszą nazwę walca klatkowego.
Komory ze szczotkami Kessenera wykonywane są zwykle jako żelbetowe. Mogą być w wersji płytkiej i głębokiej. W pierwszym przypadku szczotka zamocowana jest na małej głębokości i wywołuje cyrkulację zawartości komory tylko poprzez ruch obrotowy. Komory takie są mało efektywne i stosowane tylko w małych oczyszczalniach ścieków. W większych oczyszczalniach stosuje się komory głębokie, które wymagają dodatkowych przegród cyrkulacyjnych wymuszających ruch osadu.

Fot. Komora osadu czynnego z zamocowanymi szczotkami Kessenera. Ozn. 1- napęd, 2- szczotki walcowe (źr. K. Wójcicki „Kanalizacje”)
Holenderski naukowiec Pasveer wprowadził jeszcze inną innowację, daszek nad szczotką. Pierwotnie miał on za zadanie wymuszać cyrkulację cieczy wypływającej spod szczotki w dół komory. Obecnie zadaszenia wykorzystywane są także w celu obniżenia hałasu i odorów w komorze. W okresie zimowym chronią przed wiatrem, umożliwiają też zamocowanie elementów grzejnych. Poniżej jedno z rozwiązań stosowane przez firmę Ecowater. Film pokazujący pracę jest dostępny na stronie https://ekowater.pl/aeratory-poziome

Fot. Aerator szczotkowy z osłoną firmy Ecowater.
System erfurcki posiadał szczotki o osi zamocowanej bezpośrednio nad zwierciadłem ścieków. Kanały wykonywane były bliźniaczo, w przekroju o dnie półkolistym. Same szczotki, podobnie jak w pierwotnej wersji Kessenera, miały konstrukcję drewnianą z łat długości 2m zamocowanych na drewnianym wale. Obracające się szczotki nadawały ściekom ruch spiralny.

Rys. Komory osadu czynnego wykonane w stylu erfurckim. Na rys. komory bliźniacze z klasycznymi wymiarami.
W technologii napowietrzania Link Belta koła łopatkowe umieszczone były nad ściekami, kontakt z nimi mają tylko same łopatki. Sa one tak nachylone, że przy wychodzeniu z wody leżą prawie poziomo. Powoduje to silne rozbijanie powierzchni i ruch wirowy, który wzmożony jest przez odpowiednio umieszczone płaszczyzny odchylające oraz ścianki pionowe z otworami. Zbiorniki
wykonywane są o głębokości 2,4-4-3,6 m i szerokości 3,0-=-3,6 m. Czas napowietrzania wynosił 6 godzin.

Rys. System Link Belta. 1-silnik, 2- łańcuch napędowy, 3- korytko.
Rów cyrkulacyjny – napowietrzanie ścieków szczotkami o osi obrotu poziomej spowodowało zmianę w konstrukcji samych komór. W wielu wypadkach wystarczający okazał się tzw. rów cyrkulacyjny, przypominający z wyglądu tor wyścigowy. Po raz pierwszy rozwiązanie to wprowadził Holender Pasveer w 1954r. Rów cyrkulacyjny ma najczęściej postać dwóch równoległych odcinków prostych połączonych na końcu odcinkami półkolistymi. Przekrój rowu jest trapezowy, rzadziej prostokątny. Ściany wykonywane są jako ziemne wzmocnione, bądź betonowe (rowy prostokątne). W poprzek zamocowana jest szczotka Kessenera. Rowy są dość płytkie, ich głębokość rzadko przekracza 1m. Stanowisko szczotki w okresie zimowym narażone jest na obmarzanie. W większości konstrukcji stosuje się osłonę (zob. powyżej system Ecowater)

Rys. Schemat rowu cyrkulacyjnego. Ozn. 1- rów ziemny o umocnionych skarpach, nachylenie ścian najczęściej 1:1,25; 2- szczotka Kessenera.