Normalizacja, jej cele i zadania

Normalizacja

Normalizacja to ujednolicenie wszystkich lub niektórych cech przedmiotu lub czynności

i nadanie temu ujednoliceniu charakteru przepisu prawnego.

Normalizacja ma na celu zwiększenie i uproszczenie produkcji, poprawę jakości wyrobów

oraz zmniejszenie kosztów. W tym celu sprowadza się ogół wytwarzanych produktów do

określonej liczby typów podstawowych, zgodnych z odpowiednimi normami.

Normalizacja elementów rysunku technicznego ułatwia wymianę myśli technicznej,

usprawnia wykonywanie i ujednolica wygląd rysunków. Polskie normy podają uproszczony

sposób rysowania elementów instalacji, budynków, części maszyn itp. Na przykład

uproszczony rysunek zaworów, kotłów, pomp i wodomierzy nie daje wyobrażenia o danym

elemencie, ale zaoszczędza dużo czasu i jeżeli wszyscy znają oznaczenie, jest to wystarczające

zarówno dla projektanta, jak i wykonawcy.

Normą nazywamy dokument prawny i techniczny, zawierający ustalone w sposób

jednoznaczny technicznie i ekonomicznie wymagania jakościowe lub ilościowe dotyczące

danego wyrobu, sposoby wykonania czynności itp.

W Polsce normy (PN) ustanawia Polski Komitet Normalizacyjny z siedzibą w Warszawie.

Jest on centralnym organem normalizacji i koordynuje działalność normalizacyjną wszystkich

zakładów przemysłowych, organów gospodarczych i instytutów naukowych.

W Polskich Normach określa się między innymi podstawowe cechy jakościowe wyrobów,

właściwości techniczno-użytkowe materiałów i surowców, wymagania dotyczące

wykonywania dokumentacji technicznej obiektów budowlanych oraz warunków wykonania

i odbioru robót budowlanych. Ponadto zawierają definicje nazw, pojęć, a także oznaczenia

i symbole.

W naszym kraju publikuje się następujące normy:

– polskie (PN) – powszechnie obowiązujące na terenie całego kraju,

– branżowe (BN) – obowiązujące w określonym dziale wytwórczości (branży), stopniowo

zastępowane normami PN,

– zakładowe (ZN) dotyczące produkcji w jednym lub kilku przedsiębiorstwach.

Polskie Normy mają oznaczenia odpowiadające określonemu działowi gospodarki

narodowej, np. normy dotyczące budownictwa – B, nauki – N, w przemyśle maszynowym –

M, w przemyśle drzewnym – D. Oznaczenie: PN–82/N–01616 Rysunek techniczny. Linie

rysunkowe, stanowi skrócony zapis informacji, że jest to Polska Norma ustanowiona w 1982 r.

dotycząca zagadnień naukowo-technicznych, dokumentacji i organizacji i ma kolejny numer

01616.

Dostosowuje się obecnie polskie normy do norm międzynarodowych (ISO) w celu

wyeliminowania przeszkód głównie w wymianie towarów i dokumentacji.

W 1947 r. powołano w Londynie Międzynarodową Organizację Normalizacyjną

(International Organization for Standardization – ISO), do której należy Polski Komitet

Normalizacyjny. Celem działalności ISO jest rozwój normalizacji w skali światowej. Ma to

umożliwić międzynarodową wymianę dóbr i usług, usunięcie barier technicznych w handlu

oraz rozwój współpracy intelektualnej, naukowej, technicznej i ekonomicznej między

narodami.

W wyniku tej działalności zmienia się sukcesywnie treść i oznaczenia Polskich Norm.

Na przykład zapis: PN–ISO 7200:1994 Rysunek techniczny. Tabliczki rysunkowe, oznacza,

że norma ta jest uzgodniona z ISO, ma numer dostosowany do Międzynarodowej Klasyfikacji

Norm (International Classification for Standars – ICS) i została wydana w 1994 r.